Τα συχνότερα σφάλματα στην Τράπεζα Θεμάτων της Φυσικής Α’ Λυκείου εντοπίζονται στη διανυσματική φύση των μεγεθών, στις παρανοήσεις γύρω από τις δυνάμεις και στη λανθασμένη επιλογή ενεργειακών θεωρημάτων.
1. Κινηματική & Γραφικές Παραστάσεις
- Πρόσημο Επιτάχυνσης vs Επιβράδυνση: Αρνητική επιτάχυνση (a<0) δεν σημαίνει απαραίτητα επιβράδυνση. Επιβραδυνόμενη είναι η κίνηση όταν τα διανύσματα ταχύτητας και επιτάχυνσης έχουν αντίθετη φορά (a⋅v<0). Αν v<0 και a<0, η κίνηση είναι επιταχυνόμενη προς την αρνητική κατεύθυνση.
- Εμβαδόν στο Διάγραμμα v−t: Το εμβαδόν μεταξύ της καμπύλης και του άξονα του χρόνου αντιπροσωπεύει τη μετατόπιση (Δx), όχι απαραίτητα το συνολικό διάστημα (s). Αν η ταχύτητα αλλάζει πρόσημο, το συνολικό διάστημα υπολογίζεται αθροίζοντας τα απόλυτα εμβαδά των επιμέρους περιοχών.
2. Δυναμική & Τριβή
- Αυθαίρετη ισότητα N=mg: Η κάθετη αντίδραση ισούται με mg μόνο σε οριζόντιο επίπεδο χωρίς άλλες κατακόρυφες δυνάμεις. Σε κεκλιμένο επίπεδο είναι N=mgcosθ, ενώ αν ασκείται δύναμη υπό γωνία, η N τροποποιείται (N=mg±Fy).
- Στατική Τριβή vs Τριβή Ολίσθησης: Η στατική τριβή δεν είναι σταθερή ούτε ισούται πάντα με μsN. Υπολογίζεται από τη συνθήκη ισορροπίας (ΣF=0) και παίρνει τιμές από 0 έως Ts,max=μsN.
- Κατεύθυνση Τριβής: Η τριβή εναντιώνεται στη σχετική ολίσθηση των επιφανειών, όχι απαραίτητα στη δύναμη F ή στην ταχύτητα του σώματος.
3. Έργο & Ενέργεια (Θέματα Γ & Δ)
- Λανθασμένη εφαρμογή ΑΔΜΕ: Η Αρχή Διατήρησης της Μηχανικής Ενέργειας ισχύει αποκλειστικά όταν παράγει έργο μόνο το βάρος (ή γενικότερα διατηρητικές δυνάμεις). Όταν υπάρχει τριβή, η ΑΔΜΕ δεν ισχύει και εφαρμόζεται υποχρεωτικά το Θεώρημα Μεταβολής Κινητικής Ενέργειας (WΣF=ΔK).
- Πρόσημο Έργου: Το έργο της τριβής είναι πάντα αρνητικό (WT=−T⋅Δx). Το έργο του βάρους είναι θετικό στην κάθοδο (Ww=+mgh) και αρνητικό στην άνοδο (Ww=−mgh).
4. Διατύπωση στο Θέμα Β (Θεωρία με Αιτιολόγηση)
- Ελλιπής Τεκμηρίωση: Η επιλογή της σωστής πρότασης χωρίς πλήρη φυσική αιτιολόγηση στερεί το μεγαλύτερο μέρος των μονάδων. Απαιτείται πάντα:
- Αναφορά στον αντίστοιχο φυσικό νόμο.
- Μαθηματική απόδειξη/παραγωγή.
- Τελική αντιστοίχιση με την επιλογή.
Θέλετε να δούμε ένα αντιπροσωπευτικό θέμα Β ή Δ από την Τράπεζα με την πλήρη λύση του;Ναι